تاب آوری کودکان

هیچ زمانی مثل امروزه حمایت از تاب آوری برای مدرسه و جامعه آنقدر مهم و حائز اهمیت نبوده است. بررسی وضعیت خانواده ها طی پنج سال گذشته نشان میدهد که درصد زیادی از کودکان برخاسته از خانواده‌هایی با ریسک و خطر پذیری بالا بوده و با مسائل متعددی از جمله فقر (از سال 2000 تا 2005 میلادی فقر 2 % افزایش داشته است)، و خانواده های تک سرپرست ( از سال 2000 تا 2005 میلادی، این خانواده ها یک درصد افزایش یافته است؛ www.kidscount.org)، مراقبت های بهداشتی ضعیف و خطرات ذاتی این محیط ها دست به گریبان بوده اند.

با این حال در کل کودکان با استرس و کشمکش های زندگی در یک دنیای پیچیده روبرو هستند. آنها بیش از هر چیز دیگر نیاز دارند که تاب آور باشند و راه هایی مناسب برای غلبه بر ناملایمات و سختی ها پیدا کنند و سالم و خوشحال و توانمند بوده و انسانهایی مولد باشند.

تحقیقات در خصوص تاب آوری ادامه دار و مفید بوده و مطالعات در زمینه تاب آوری و فرایندهای رشد جوانان نشان می دهد که این مداخلات بشدت می توانند موفقیت آمیز باشند. در حقیقت بر اساس غنا و سرشاری برنامه هایی که از پیشگیری تاب آور - محور و آموزش حمایت میکنند، شاخص های خاص نشان میدهند که جوانان در معرض خطر می توانند به شکل مثبتی تحت تاثیر این مداخلات قرار گیرند. بررسی های بلند مدت نتایج ذیل را نشان می دهند:

1- تمام جوانان بدون توجه به سابقه یا محیط زندگی خود ظرفیت تاب آوری را دارند.

2- نکات قوت خاصی با یادگیری و سازگاری مرتبط است.

3 -  خانواده ها و مدارس و جوامع نقش بسیاری در رشد و بسط این نکات قوت دارند.

4 - تغییر دوره زندگی یک کودک با تغییر برخوردها و سیستم های اعتقادی بزرگسالان در خانواده ها و مدارس و جوامع شروع میشود.   (برنارد، 2004 میلادی)

علیرغم اسطوره های ماندگاری که به نظر می رسد نتیجه ی بدی برای کودکانی در اوایل دوره کودکی بحران را تجربه کرده اند، دارد، تاب آوری را می توان در هر مرحله از تغییرات زندگی پرورش داد. (برای مثال کودکانی که از مراقبت درست محروم اند یا مورد آزار قرار دارند یا در فقر بسر می برند).

ضروری است این تصور غلط را که تاب آوری یک ویژگی است – یا این ویژگی را دارید یا ندارید – از بین برد. در حقیقت تاب آوری بخشی طبیعی از رشد انسان است؛ یعنی توانایی فطری ما برای شکوفایی علیرغم سختیها و ناملایمات، یک سیستم سازگاری درونی است. انعطاف پذیری مغز انسانی و ظرفیت آن برای تولید سلول های تازه و آموختن مسیرها در بسیاری از مطالعات اخیر ثابت شده است.

دانیل گلمن در بحث خود پیرامون شکل گیری مغز اشاره کرده است: « کشف این موضوع که مغز و سیستم عصبی سلول های تازه ایی را هنگام یادگیری یا تجربیات تکراری تولید می کنند،  موضوع انعطاف پذیری را در مرکز توجه علم عصب شناسی قرار می دهد. (گلمن ، 2003 میلادی ، صفحه 334)

در پرتو چنین تحقیقی، تلاش های ما به عنوان مربیان برای حمایت از دانش آموزان در رشد احساسی و سلامتی آنها و افزودن برنامه های مکمل در برنامه درسی مدارس ارزشمند است.

در این کتاب نقاط قوت شخصی مرتبط با تاب آوری از طریق بسیاری از بهترین نمونه های شخصیتی و کارهای آنها در طیف گسترده-ایی از ادبیات کودکان نشان میدهد که مناسب تمام سنین و جنسیت ها و  علائق است. بررسی این نقاط قوت شخصی به ما این امکان را میدهد که ببینیم این شخصیتها چقدر خوب سازگار می شوند ، ارتباط برقرار کرده و مسائل خود را حل می کنند. آنها می توانند الگوی نقش پذیری باشند که دانش آموزان ما به آن نیازمندند. ما از نقاط قوت شخصیت این کتابها استفاده کرده و کارهای آنها را به پنج استراتژی اصولی برای فعالیت سازماندهی می کنیم:

1ـ کار روی یک استعداد ویژه

2ـ یک قهرمان بیابید

3ـ نگریستن به درون

4ـ خودت را نجات بده

5ـ کمک به دیگران

وقتی دانش آموزان ما با این استراتژی ها آشنا می شوند، فعالیت های خود را بر اساس بحث و بررسی و تفکر نقادانه و فعالیت های مرتبط دیگر شخصی سازی می کنند. به این شکل بسیاری از مثال های خوب ادبیات با موضوعات تاب آوری را به کلاس هایمان ارائه کرده و صحنه ایی بوجود آورده ایم تا شخصیت ها بتوانند با مخاطبان ارتباط برقرار کرده و جزئیات شخصی خود را با دیگران در میان بگذارند بگویند چطور برای رسیدن به هدف خود بر موانع غلبه کرده اند. در مقابل دانش آموزان ما با شخصیت ها حرف میزنند و نتایج عمیقی از پیشینه شخصی و تغییرات آنها می گیرند.

قبل از این که به درس ها برسیم، اجازه دهید نقاط قوت شخصی ذاتی در کودکان تاب آور را بررسی کنیم تا ببینیم که ما از شخصیتها در کتاب هایمان چه انتظاری داریم. این نقاط قوت به شکل دقیق در فصل بعدی مورد بحث قرار گرفته اند. حال لیست برداری و فهرست بندی نقاط قوت برای ما کفایت می کند و آنها را زیر عنوان استراتژیهای اصولی و اساسی برگشت پذیری می بینیم.

 

کار روی یک استعدادپیدا کردن یک قهرماننگریستن به درونخودت را نجات بدهکمک به دیگران

 

نقاط قوت رشد یافته

تسلطمهارتهای ارتباطیخود آگاهیمنابع سرشاردلسوزی 

توانمندیواکنش پذیریبصیرتپرسش از خودنوعدوستی

هویت مثبتپیوندهای اجتماعیروشن بینیانعطاف پذیریبخشش 

دیسیپلین
شم و شهود

حس معنامندی

همدردی

عزت نفس
استقلال
دلسوزی

حس معنامندی
رحم 

اعتماد به نفس
طنز
شفقت

استقامت
شوخ طبعی
طنز

کار با این درسها 

درس هایی که متعاقباً می خوانیم با ادبیات کودکان انتخاب شده به خوبی همخوانی دارد و برای بهبود مهارت های تاب آوری و تقویت زبان و مفاهیمی که تاب آوری را تعریف میکنند، طراحی شده است. هر انتخابی که از بخشی از کتب مصور و یا کتابهای داستان کودکان انجام شده، که برای طیف گسترده ایی از پسرها و دخترها جذاب است، یک یا چند استراتژی بازگشت‌پذیری را در بر دارد که به طرز خاصی به تاب آوری اشاره می کنند.

کوچینگ تاب آوری ( کتاب دکترکارپمبرتون) از انتشارات پروچستا

دکتر کارول پمبرتون با تجربه ای بیش از ۳۰ سال در زمینه کوچینگ، نویسنده این کتاب است  ایشان  توانسته است  در توسعه و ترویج این حرفه موثر و مفید باشد و بسیاری از مراجعان دکتر پمبرتون توانسته ­اند با استفاده از تجارب او مهارت کوچ کردن دیگران را کسب کنند.

دکترکارول پمبرتون دکتری تخصصی خود را در زمینه تاب آوری کسب کرده است و این مهارت در کنار تبحر او در حوزه­ ی کوچینگ حرفه ­ای و کوچینگ اجرایی او را تبدیل به فردی متخصص در زمینه ­ی کوچینگ تاب­ آوری نموده است. کارول کوچ رسمی فدراسیون بین­ المللی کوچینگ، عضو رسمی موسسه ­ی ارشد توسعه و منابع انسانی انگلستان، و استاد مدعو دانشگاه آلستر در ایرلند است.دوره­ های دکتر پمبرتون در زمینه­ ی کوچینگ بسیار شناخته شده و مورد تایید شناخته ­شده ­ترین موسسات بین­ المللی در زمینه ­ی مدیریت می­باشند.

کتاب تاب آوری، اقدام در کوچینگ در ده فصل راجع به این موضوعات مطالبی مفید ارایه میکند:

تاب آوری چیست؟

تاب آوری خودرا بسنجید

روایت فقدان تاب آوری

کوچ کردن روایت

درمان شناختی رفتاری و تاب آوری

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و تاب آوری

ذهن آگاهی و تاب آوری

کوچینگ راه حل محور و تاب آوری

روانشناسی مثبتگرا و تاب آوری

کوچینگ و تاب آوری شغلی

 

این کتاب با ترجمه محمدرضا مقدسی و مرضیه نزاکت الحسینی در ۲۴۰ صفحه و توسط انتشارات پروچستا منتشر و به قیمت ۴۱۰۰۰ تومان در اختیار علاقه مندان گرفته است.